Franse bezetting en vestingwerken van Coehoorn
tot 800800–900900–10001000–11001100–12001200–13001300–14001400–15001500–16001600–17001700–18001800–19001900–2000vanaf 2000
1672 – 1674
- R.W. Tadama — Geschiedenis der Stad Zutphen, van de vroegste Tijden tot 1795 (boek uit 1856, geen website — geen URL beschikbaar. Geciteerd via Wikipedia NL, artikel "Doesburg", geraadpleegd 15-08-2026. LET OP: dit boek gaat over Zutphen, niet primair over Doesburg; nader te verifiëren of dit een correcte/toereikende bron is voor dit specifieke feit (zie bronnen-te-vinden.md))
- HetHuisDoesburg — Ode aan Doesburgse Grensverleggers (minizine) (geraadpleegd 24-08-2026, via hethuisdoesburg.nl/publicaties/. Vult aan: voor hun vertrek in 1673 laten de Fransen alle poorten opblazen en de verdedigingswerken afbreken — Doesburg is daarna ruim 25 jaar een open, onverdedigbare stad, tot Coehoorns inspectie in 1698 (zie het nieuwe event "Coehoorn ontwerpt de Hoge en Lage Linie").)
- Doesburg Vertelt — Doesburg op de kaart (geraadpleegd 25-08-2026 via verhalenplatform.doesburgvertelt.nl. Vult de precieze innamedatum 21 juni 1672 aan, bij de bespreking van een 17e-eeuwse 'nieuwskaart' van Marcus Willemsz Doornick over de Franse veroveringen van 1672.)
- Doesburg Vertelt — De zonnekoning voor de poorten van Doesburg (geraadpleegd 25-08-2026 via verhalenplatform.doesburgvertelt.nl (pagina verscheen in de dv2021-namespace maar werd via de dv2022-intropagina '1-doesburg-in-1672-intro' ontsloten). Vult het verloop van het beleg (16-21 juni 1672), de rol van Coutis/Van Nieuland en de zware belastingdruk tijdens de bezetting tot 22 april 1674 aan.)
Op donderdag 16 juni 1672 worden bij de kerk van Drempt Franse troepen gezien; de stad wordt omsingeld. Lodewijk XIV zelf leidt vanaf de Ulenpas de belegering, die op vrijdag 17 juni begint. Onenigheid binnen het Doesburgse garnizoen — commandant Coutis en zijn opvolger Van Nieuland voeren door een onduidelijk bevel om de dag beurtelings het commando — en een extreem lage waterstand van de IJssel (met paard en wagen over te steken) ondermijnen de verdediging. Op zondag en maandag bestookt de Franse artillerie de stad; de toren van de Grote Kerk wordt zwaar getroffen en veel inwoners zoeken toevlucht in de Gasthuiskerk. Op dinsdag 21 juni onderneemt het garnizoen nog twee uitvallen, maar zonder voldoende steun van de artillerie; diezelfde avond ondertekent de commandant de capitulatie. De daaropvolgende Franse bezetting duurt tot 22 april 1674 en drukt de stad diep in de schulden: naast reguliere belastingen eist de beruchte Franse intendant Louis Robert doorlopend extra heffingen en afkoopsommen, tot in februari 1673 zelfs een greep in de kas van het Gasthuis nodig is. Na het vertrek van de Fransen is Doesburg totaal verarmd; het duurt vijftig jaar voordat zelfs de schipbrug weer in gebruik kan worden genomen.