Robert Jacob Gordon vertrekt voor het eerst naar de Kaap de Goede Hoop

tot 800800–900900–10001000–11001100–12001200–13001300–14001400–15001500–16001600–17001700–18001800–19001900–2000vanaf 2000

15 november 1772

Na jarenlange voorbereiding — waaronder vriendschappen in de wetenschappelijke kringen van Leiden en Den Haag, lidmaatschap van de vrijmetselaarsloge La Vertu en een akte van consent van zijn ouders — vertrekt de 29-jarige Robert Jacob Gordon op 15 november 1772 vanaf de rede van Texel met het VOC-schip ‘Holland’ naar de Kaap de Goede Hoop, in gezelschap van zijn vriend Bartholomeus van de Coppello en diens echtgenote Elisabeth Catharina Bergh. De reis verloopt dramatisch: Elisabeth Catharina overlijdt onderweg op 7 februari 1773, en bij aankomst op 9 april 1773 blijkt ook de kersverse gouverneur Van Reede van Oudtshoorn tijdens de overtocht te zijn overleden. Het eerste Kaapse verblijf van Gordon duurt door deze tegenslagen slechts negen maanden; op 2 februari 1774 vertrekt hij alweer terug naar de Republiek, waar hij op 1 juni 1774 aankomt. Terug in Nederland weet Gordon zijn kennis en Kaapse ervaringen echter direct uit te buiten in de salons van Den Haag, en in het beoordelingsrapport van de Schotse Brigade over 1774 staat zijn ‘Caapshe Ambitie’ inmiddels zwart op wit vermeld. Die ambitie brengt hem uiteindelijk terug naar zuidelijk Afrika, waar hij commandant van het Kaapse garnizoen wordt en naam maakt als cartograaf en natuurhistorisch onderzoeker.